Ali Volkan Erdemir: Türkiye’de gittikçe zenginleşen bir Japon edebiyatı dünyası kuruluyor

Türkiye’de son yıllarda Japon edebiyatına karşı ilgi artışı var. Bunu yayınevlerinin bastığı kitaplardan da anlayabiliyoruz.

Çevirmen Ali Volkan Erdemir’le, yükselen Japon edebiyatını, bu dilde edebiyat yapmamın inceliklerini ve yazının özgünlüğünü konuştuk.

Japon edebiyatının geçmişi 8’inci yüzyıla kadar dayanıyor. Japon edebiyatını diğer dillerin edebiyat türleri açısından daha zorlu bir dil olarak görüyor musunuz?

Şimdiye kadar çevirdiğim roman ve öyküler için konuşursam, Kenzaburo Oe’nin bir romanı hariç, zorlu bir dil olarak görmüyorum. Bunun arkasında 1995 yılından beri Japonca öğrenmemin etkisi olmalı. Ancak haiku özelinde kesinlikle zorlaşıyor; 5/7/5 hece ölçüsüyle okunan bu dünyanın en kısa şiir türü sadeliği içinde büyük bir evren taşıyor ve Japon kültürünü iyice tanımadan bu şiiri anlamak, çevirmek, okumak zor.

‘KLASİK BİR YÖNTEM KULLANIYORUM’

Çevirmen Hüseyin Can Erkin’in 2-3 gün kapanıp, önce metinleri sesli notlar aldığını sonra bütünlüklü bir metin olunca yazarken temize çektiğini okudum. Siz çeviri yaparken özel bir metot izliyor musunuz?

Hayır, ben klasik bir yöntem kullanıyorum. Önce metni kitaptan okuyorum, gereken yerlerde üzerine notlar alıyorum. Covid-19 salgını sırasında kitap yerine PDF gelmişti, onun da çıktısını alıp okumuştum. Sonrasında kitap ya da kâğıda basılı metne bakarken cümle cümle çevirerek bilgisayarda Word’e yazıyorum. Çeviri bittikten sonra da mutlaka kâğıt çıktısını alıp en az iki kez üzerinden geçtikten sonra yayınevine teslim ediyorum. Bununla birlikte adeta bir metot gibi yürüttüğüm kişisel bir ritüelim var: Çevirileri sert kahve içerek ve CD’den Metallica, Anthrax, Dream Theater gibi grupları dinleyerek yapıyorum.

Türkiye’deki Japonca’dan çeviriler genelde benzer yazarlar üzerinden oluyor gibi bir intiba var. Murakami Haruki, Oe Kenzaburo gibi… Japonca’dan çevirilerde popüler yazarlar daha çok mu okunuyor? Yoksa bu durum edebiyatla az biraz ilgilenenlerin düşüncesi mi?

Aslında Kenzaburo Oe kült bir yazar, bundan 53 yıl önce tiyatro oyunu sahnelercesine intihar eden Mishima gibi. Murakami’yi tüm dünyada çok okunan nitelikli bir yazar olarak biliyoruz. Öte yandan ülkemizdeki yayınevlerinin Japon eserleri tercihinde iki nokta dikkat çekiyor. Birincisi telif hakkı geçmiş modern dönem yazarların eserlerini yayımlamak. İkincisiyse, Batı’da belirli bir okur sayısını yakalamış yazarları öncelemek. Bu çeşitlilik ülkemizde gittikçe zenginleşen bir Japon edebiyatı dünyasının kurulmasını sağlıyor ve anladığım büyük de bir ilgi görüyor.

‘METİNLERİN ORİJİNALİNDEKİ SADELİĞE UYARIM’

Yayınevleri yeni Japon yazarlara karşı ılımlı mı yoksa kâğıt maliyeti yüzünden basmıyorlar mı? Aynı kitap bazen farklı yayınevinden, farklı çevirmenlerin çevirileriyle yayınlanabiliyor. Bu durum sizin başınıza geldi mi? Geldiğinde sizden önceki çevirmenin çevirdiği halini okur musunuz, yoksa etkilenmemek adına okumaz mısınız?

Bunu bir kez yaşadım. Can Yayınları’ndan çıkan ilk Kenzaburo Oe çevirimde olmuştu. Fransızcadan yapılan çeviriyi hayranlıkla okudum. Bolca deyim kullanımı ayrıca dikkatimi çekmişti. Ancak Japonca’da bunlar olmadığı için orijinalindeki sadeliğe uydum.

Çevirilerinizin başarısı görünmez çevirmen olmaktan mı geçiyor? Ya da şöyle sorayım; çevirmen görünürlüğü nedir?

Çevirmen görünürlüğünden kastedilen çevirilerde ona ait bir tarz ve seçtiği sözcüklerse, okurların bu noktada çevirmen tercihini anlıyorum. Bununla birlikte görünürlük, çevirmenin ne kadar dikkate alındığı konusuysa, çalıştığım yayınevlerinin yaklaşımından hoşnutum. Aksine kitabın kapağında yazar ve çevirmen adının bir arada olması bana hep tuhaf gelmiştir, bu görünürlüğü benimseyemedim.

Verdiğiniz bir çeviriyi yayınevi sansürleyerek veya nispeten değiştirerek yayınladığında hissiniz ne olur?

Çalıştığım yayınevleri bilinçli tercihlerim, böyle bir şeyle karşılaşmadım.

‘MURAKAMİ’YLE GÖRÜŞTÜM, TİŞÖRT HEDİYE ETTİ’

Hiç kitabını çevirdiğiniz yazarla tanışma şansını yakaladınız mı? Bir anınız var mı?

Tabii, bunların başında anmak istediğim Haruki Murakami. Geçtiğimiz güz döneminde Kyoto Üniversitesi’nde 6 ay konuk profesör olarak Murakami ve eserleri üzerine araştırma yaptım, seminer verdim. Bu sırada 12 Ocak’ta da 74. yaş gününde Murakami’yle bir saate yakın görüşme imkânı buldum. Bildiğiniz gibi dünyada Murakami’yle görüşen çok az sayıda kişi var.

Murakami’yle öncelikle yazarlık, sonra çevirmenlik ve üniversitede ders verme üzerine konuştuk. Ayrıca iki kez yaptığı Türkiye seyahatlerinden de söz ettik. Bu gezilere çıkmadan önce özellikle Türkçe ders aldığını ama geçtiğimiz 30 yıl içinde tümüyle unuttuğunu söyledi. Hatırlarsanız Murakami’nin ‘Kumandanı Öldürmek’ romanında Menşiki karakteri de Türkçe öğrenir. Yine ‘Tuhaf Kütüphane’ de Osmanlı vergi tahsildarının kitaplarının anıldığı bölümle başlar. Murakami’nin ülkemize duyduğu yakınlığı biliyordum, bu kez yüz yüze konuşurken daha iyi anladım.

Bu arada Murakami’ye biri doğum günü, diğeriyse Türkiye’den ziyaretine gittiğim için iki hediye verdim. En sevdiğim iki kitabını imzalattım, ben de isteği üzerine ona ‘Dağın Rüyası’ romanımı imzaladım. Yanından ayrılırken 2022’de Uniqlo’da sayılı satışa sunulan, Murakami’nin kendi tasarladığı kedi resimli ve arka üst kısmında imzası olan ‘Peace for All’ tişörtünü armağan etti ancak henüz giymeye kıyamıyorum.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
kralbet
kordonbet
ligobet
matbet
matadorbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Deneme bonusu veren siteler
denizli escort
Deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
esenyurt escort
Pendik Escort
pendik escort
ultrabet